MusicMastersShop

สายแจ็ค สายไฟ และปลั๊กพ่วงบนเวที จัดอย่างไรไม่ให้สะดุดและเสียงจี่

สายแจ็ค สายไฟ และปลั๊กพ่วงบนเวที จัดอย่างไรไม่ให้สะดุดและเสียงจี่
ที่มา: Wikimedia Commons

ลองนึกถึงทางเดินในบ้านที่มีกล่องพัสดุ รองเท้า และถุงของวางเกะกะ เดินผ่านทุกวันก็ยังชนทุกวัน เพราะไม่มีใครตัดสินใจว่าตรงไหนคือทางเดินจริงๆ เวทีเล็กตามร้านหรืองานเลี้ยงก็เป็นแบบเดียวกัน ต่างกันตรงที่ของบนพื้นอันตรายกว่า ทั้งสายแจ็ค สายไมค์ สายไฟ และปลั๊กพ่วงที่แต่ละคนวางลงไปคนละทิศ พอไฟเวทีหรี่ลง ก้าวถอยหลังเพียงก้าวเดียวก็อาจดึงสายหลุดหรือสะดุดล้มกลางเพลง

ก่อนใช้: กำหนดทางเดินก่อนวางของ

ก่อนยกแอมป์หรือกลองขึ้นวาง ให้ตกลงกันในวงว่าทางเดินบนเวทีอยู่ตรงไหน ทั้งเส้นจากข้างเวทีไปถึงตำแหน่งนักร้อง และเส้นที่แต่ละคนต้องเดินไปหยิบของ วิธีคิดคล้ายคนปลูกผักที่วางผังช่องเดินระหว่างแปลงปลูกไว้ตั้งแต่วันแรก เพราะถ้าลงต้นไปก่อนแล้วค่อยหาทางเดิน สุดท้ายก็ต้องเหยียบอะไรสักอย่าง

จากนั้นค่อยเดินสายตามหลักเหล่านี้

บอร์ดเอฟเฟกต์ที่ใช้อะแดปเตอร์แยกทีละตัวจะกินช่องปลั๊กเร็วมาก ตัวจ่ายไฟรวมที่ออกแบบมาสำหรับเอฟเฟกต์ช่วยให้สายเป็นระเบียบและลดจุดเสียบ แต่ต้องตรงกับที่เอฟเฟกต์แต่ละตัวกำหนดไว้ ใครเพิ่งเริ่มประกอบบอร์ด ดูเรื่องลำดับการต่อเอฟเฟกต์ตัวหลักบนบอร์ด ประกอบได้

ถ้ารับงานนอกสถานที่ ควรถามผู้จัดล่วงหน้าว่าจุดเสียบปลั๊กอยู่ตรงไหน และใช้ร่วมกับอุปกรณ์อื่นของงานหรือไม่ เป็นหนึ่งในเรื่องที่ควรตกลงกับผู้จ้างให้ชัดก่อนรับงานช่วงเทศกาล

ระหว่างใช้: กวาดตาดูพื้นเป็นระยะ

สายมักค่อยๆ เลื่อนออกจากแนวเดิมตามการเดินของคน ช่วงพักระหว่างเซ็ตจึงเป็นจังหวะดีที่จะดูพื้นอีกรอบ เก็บสายที่หลุดจากเทปกลับเข้าแนว และย้ายแก้วน้ำที่มีคนวางไว้ใกล้ปลั๊กพ่วง

ถ้าต้องสลับเครื่องหรือเสียบสายใหม่กลางงาน ให้หรี่วอลุ่มหรือปิดช่องที่มิกเซอร์ก่อนถอดแจ็คเสมอ เสียงป๊อกจากการดึงแจ็คตอนเปิดเสียงทำให้คนฟังสะดุ้ง และเป็นภาระกับลำโพงด้วย

หลังเลิกงาน การม้วนสายสำคัญพอกับการเดินสาย ม้วนตามแนวโค้งธรรมชาติของสายโดยไม่พันรอบข้อศอก เพราะการบิดซ้ำๆ ทำให้ลวดด้านในล้าและหักเร็ว แล้วรัดด้วยสายรัดหรือเชือกสั้นๆ งานถัดไปคลายออกมาก็ไม่พันกันเป็นก้อน

เมื่อมีปัญหา: ไล่หาทีละเส้น

เสียงจี่หรือเสียงฮัมมีได้หลายต้นเหตุ ตั้งแต่ขั้วแจ็คหลวม สายบางเส้นเสีย เอฟเฟกต์บางตัวมีเสียงรบกวนสูง ไปจนถึงปัญหากราวด์ของระบบไฟในสถานที่ วิธีที่ได้ผลคือไล่จากต้นทางทีละจุด

  1. ถอดเอฟเฟกต์ออก ต่อกีตาร์ตรงเข้าแอมป์ด้วยสายที่มั่นใจว่าดี ถ้าเสียงหาย แปลว่าต้นเหตุอยู่ในบอร์ด
  2. ใส่เอฟเฟกต์กลับทีละตัว และเปลี่ยนสายพ่วงทีละเส้น จนเจอตัวหรือเส้นที่ทำให้เสียงกลับมา
  3. ถ้าต่อตรงแล้วยังจี่ ลองขยับตัวออกห่างจากไฟเวที จอ หรืออะแดปเตอร์ เพราะปิ๊กอัพบางแบบรับสัญญาณรบกวนรอบตัวได้ง่าย
  4. ถ้าทุกเครื่องบนเวทีมีอาการพร้อมกัน ให้แจ้งทีมเสียงหรือผู้ดูแลสถานที่

สิ่งที่ไม่ควรทำเด็ดขาดคือแก้เสียงฮัมด้วยการตัดหรือดัดแปลงขากราวด์ของปลั๊ก หรือเปิดแผงไฟของสถานที่เอง เพราะเสี่ยงไฟดูดโดยตรง ส่วนเรื่องฉุกเฉินแบบอื่นอย่างสายขาดหรือไฟดับกลางโชว์ อ่านต่อได้ที่การเตรียมแผนสำรองเมื่อเวทีไม่เป็นไปตามคาด

ปลั๊กพ่วงและสายไฟที่ขึ้นเวทีควรเป็นของที่ได้มาตรฐานและอยู่ในสภาพดี ไม่ใช่เส้นไหนก็ได้ที่หยิบมาจากบ้าน และเมื่อไม่แน่ใจเรื่องระบบไฟของสถานที่ ให้ถามช่างไฟหรือผู้ดูแลอาคารก่อนเสียบอุปกรณ์ทุกครั้ง