ฝุ่นและรอยนิ้วบนชุดกลองกับฉาบ ทำความสะอาดแบบไหนไม่ทำร้ายผิว
1 กันยายน 2569

มือกลองที่เล่นมานานมักรู้ว่า ฉาบที่หมุนไม่ลื่นหรือแกว่งแข็งผิดปกติ หลายครั้งไม่ได้เกิดจากการขันน็อตแน่นเกินไป แต่เกิดจากฝุ่นและคราบเหงื่อที่สะสมอยู่ใต้หัวขาตั้งฉาบ ตรงปลอกพลาสติกและสักหลาดที่แทบไม่มีใครถอดออกมาดู รายละเอียดเล็กๆ แบบนี้คือเหตุผลที่การทำความสะอาดชุดกลองควรทำทีละชิ้น ไม่ใช่เช็ดผ่านๆ ทั้งชุดทีเดียว
ก่อนเริ่ม เตรียมผ้าไมโครไฟเบอร์แยกไว้หลายผืน ผืนหนึ่งสำหรับตัวกลอง ผืนหนึ่งสำหรับโลหะ และอีกผืนสำหรับฉาบ การแยกผ้าตามงานช่วยไม่ให้คราบน้ำมันจากฮาร์ดแวร์ไปเปื้อนผิวกลอง หลักเดียวกับการเลือกและซักผ้าถูพื้นกับผ้าเช็ดโต๊ะแยกกันให้ถูกวิธี ในงานบ้านทั่วไป
ส่วนที่เป็นตัวกลอง
ตัวกลองและผิวหุ้ม
ใช้ผ้าแห้งเนื้อนุ่มเช็ดฝุ่นออกก่อน ถ้ามีรอยนิ้วหรือคราบเหงื่อ ใช้ผ้าบิดหมาดจนเกือบแห้งเช็ดเบาๆ แล้วตามด้วยผ้าแห้งทันที ผิวหุ้มแบบพลาสติกและผิวเคลือบเงาทนน้ำหมาดได้ แต่รอยต่อของผิวหุ้มไม่ควรโดนน้ำขัง
ไม่ควรใช้ น้ำยาที่มีตัวทำละลายแรง แอลกอฮอล์เข้มข้น หรือฟองน้ำด้านที่เป็นแผ่นขัด เพราะทำให้ผิวขุ่นหรือเป็นรอย ถ้าตัวกลองเป็นไม้ผิวด้าน ให้ดูแลคล้ายเครื่องไม้แบบเดียวกับการเช็ดกีตาร์และเบสผิวเงากับผิวด้าน
หนังกลอง
หนังแบบเคลือบผิวหยาบให้เช็ดด้วยผ้าแห้งหรือแปรงขนนุ่มเท่านั้น การขัดหรือเช็ดเปียกแรงๆ จะทำให้ผิวเคลือบหลุดเป็นด่าง ส่วนหนังใสเช็ดด้วยผ้าหมาดได้ ระวังไม่ให้น้ำไหลลงไปตามขอบหนังที่ติดกับขอบกลอง
ถ้าคราบฝังแน่นหรือหนังเป็นหลุมจนเสียงตาย การเปลี่ยนหนังมักคุ้มกว่าการพยายามขัด ช่วงที่ถอดหนังออกนี่เองเหมาะจะเช็ดขอบกลองด้านในไปด้วย แล้วตั้งเสียงให้หนังใหม่ตึงเท่ากันทุกจุด ก่อนประกอบกลับ
ส่วนที่เป็นโลหะ
ฮาร์ดแวร์และขาตั้ง
เหงื่อที่ติดตามขาตั้ง น็อตตั้งเสียง และแป้นกระเดื่อง เป็นต้นเหตุของสนิม ให้เช็ดด้วยผ้าแห้งหลังเล่นเป็นประจำ เป็นระยะให้ถอดหัวขาตั้งฉาบออก เช็ดปลอก สักหลาด และแหวนรองทีละชิ้นแล้วประกอบกลับ
จุดที่ต้องหมุนหรือเลื่อน เช่น เกลียวน็อตและข้อพับ หยอดน้ำมันได้เพียงเล็กน้อยแล้วเช็ดส่วนเกินออก ไม่ควร ให้น้ำมันโดนสักหลาด หนังกลอง หรือผิวฉาบ และไม่ควรราดสเปรย์หล่อลื่นทั่วทั้งขาตั้ง เพราะจะดักฝุ่นจนเหนียวกว่าเดิม
ฉาบ
รอยนิ้วบนฉาบทำให้ผิวโลหะหมองเป็นจุดเร็วกว่าส่วนอื่น จึงควรจับฉาบที่ขอบ และเช็ดด้วยผ้าแห้งเนื้อนุ่มหลังเล่น ถ้าต้องการล้าง ใช้น้ำอุ่นผสมน้ำยาล้างจานอ่อนๆ เช็ดตามแนวร่องเสียงแล้วเช็ดให้แห้งสนิททันที
ไม่ควรใช้ ฝอยขัด แผ่นขัด หรือผงขัดหยาบ เพราะทำให้เป็นรอยถาวร น้ำยาขัดฉาบบางแบบก็กัดผิวเคลือบหรือลบโลโก้ของผู้ผลิตออกได้ ก่อนใช้ควรอ่านคำแนะนำของผู้ผลิตฉาบใบนั้น หรือทดลองในจุดเล็กใต้ฉาบก่อน ใครกำลังมองหาฉาบเพิ่ม ดูเรื่องการเลือกฉาบและชิ้นกลองแยกให้เสียงเข้าชุดกัน ประกอบ
หลังทำความสะอาด
คลุมชุดกลองด้วยผ้าคลุมหรือผ้าผืนใหญ่ที่สะอาดเมื่อไม่ได้เล่นหลายวัน ช่วยลดฝุ่นที่จะเกาะใหม่ได้มาก และวางชุดกลองห่างจากหน้าต่างที่แดดส่องตรงหรือจุดที่ความชื้นสูง
ส่วนเรื่องฉาบจะขัดให้เงาหรือปล่อยให้หมองตามอายุ เป็นรสนิยมของแต่ละคน บางคนชอบผิวหมองที่ให้ความรู้สึกเก่าเก็บ บางคนชอบผิวเงาวาวใต้ไฟเวที ไม่มีแบบไหนถูกหรือผิดตายตัว ขอแค่ผิวโลหะไม่เป็นรอยจากการขัดผิดวิธี