หน้าหนาวอากาศแห้ง เฟรตยื่นคมและไม้หด สังเกตและแก้อย่างไร
13 กันยายน 2569

เช้าวันหนึ่งช่วงปลายปี หยิบกีตาร์ขึ้นมาแล้วรูดมือไล่จากหัวลงมาตามคอเหมือนทุกวัน แต่วันนี้มีอะไรเกี่ยวผิวฝ่ามือเบาๆ เป็นจังหวะ ทีละช่อง ทีละช่อง ไม่ถึงกับเลือดออก แต่ชัดพอให้หยุดมือแล้วก้มลงดูข้างคอ
อาการแบบนี้มักมาพร้อมกับอากาศแห้ง ไม้เป็นวัสดุที่ยังหายใจ เมื่อความชื้นรอบตัวลดลง ไม้ก็คายน้ำออกและหดตัว ชิ้นส่วนที่เป็นโลหะหรือพลาสติกไม่ได้หดตามด้วย ปัญหาจึงโผล่ตรงรอยต่อระหว่างวัสดุเหล่านี้
ขอบเฟรตยื่นออกมาข้างคอ
อาการ รูดมือตามข้างคอแล้วรู้สึกคม หรือเห็นปลายลวดเฟรตโผล่พ้นขอบฟิงเกอร์บอร์ดออกมาเล็กน้อย
สาเหตุ ฟิงเกอร์บอร์ดที่เป็นไม้หดแคบลงเมื่ออากาศแห้ง แต่ลวดเฟรตที่เป็นโลหะยังยาวเท่าเดิม ปลายเฟรตจึงยื่นออกมา
วิธีแก้ เก็บกีตาร์ไว้ในเคสให้ไม้ค่อยๆ คืนความชื้น บางครั้งอาการลดลงเองเมื่อสภาพอากาศเปลี่ยน ถ้ายังคมอยู่ ให้ช่างตะไบเก็บขอบเฟรต อย่าเอาตะไบหรือกระดาษทรายมาขัดเอง เพราะพลาดนิดเดียวไม้ข้างคอจะเป็นรอย
ฟิงเกอร์บอร์ดแห้งและซีด
อาการ สีของไม้ซีดลง ผิวดูด้าน บางครั้งเห็นเส้นเล็กๆ ตามเสี้ยนไม้ หรือร่องรอบเฟรตกว้างขึ้นเล็กน้อย
สาเหตุ ไม้ฟิงเกอร์บอร์ดชนิดที่ไม่ได้เคลือบผิวจะเสียความชื้นได้เร็วกว่าส่วนอื่นของกีตาร์
วิธีแก้ น้ำมันสำหรับฟิงเกอร์บอร์ดใช้ได้กับไม้ดิบที่ไม่ได้เคลือบเท่านั้น และใช้แค่นิดเดียว ทาบางๆ ทิ้งไว้ครู่หนึ่งแล้วเช็ดส่วนเกินออกให้หมด ทำตอนเปลี่ยนสาย ไม่ต้องทำถี่ ส่วนคอที่เคลือบเงาไว้ไม่ต้องใช้น้ำมัน แค่เช็ดทำความสะอาดก็พอ
สายต่ำจนเสียงบอด
อาการ เล่นแล้วมีเสียงซ่าหรือเสียงบอดในหลายตำแหน่ง ทั้งที่ไม่เคยเป็นมาก่อน รู้สึกว่าสายต่ำลงกว่าเดิม
สาเหตุ ในกีตาร์โปร่ง ไม้หน้าที่แห้งจะยุบลงเล็กน้อย ทำให้บริดจ์ต่ำลงและสายต่ำลงตาม ส่วนคอก็อาจเปลี่ยนความโก่งไปจากเดิม
วิธีแก้ อย่ารีบหมุนทรัสร็อดหรือเปลี่ยนชิ้นส่วนทันทีที่เจออาการ ให้เวลาเครื่องปรับตัวกับสภาพอากาศสักระยะก่อน ถ้าอาการยังอยู่ค่อยปรับ ใครอยากรู้ว่างานไหนทำเองได้ ลองดูขอบเขตของการเซ็ตอัพที่เจ้าของเครื่องลงมือเองได้อย่างปลอดภัย ช่วงฝนชื้นที่อาการกลับด้าน คือไม้บวมจนสายสูง ก็มีเรื่องความเสี่ยงของกีตาร์ เบส และกลองในบ้านช่วงหน้าฝนให้อ่านเทียบกัน
รอยร้าวบนไม้หน้า
อาการ เห็นเส้นร้าวเล็กๆ วิ่งตามแนวเสี้ยนไม้บนไม้หน้ากีตาร์โปร่ง มักอยู่ใกล้บริดจ์ ใกล้ปลายฟิงเกอร์บอร์ด หรือขอบตัว
สาเหตุ ไม้หน้าบางและหดตัวเร็วกว่าส่วนอื่น เมื่อหดมากเกินไปจะปริออกตามแนวเสี้ยน
วิธีแก้ อย่าหยอดกาวเองและอย่าปล่อยไว้ ส่งช่างโดยเร็ว เพราะรอยที่ยังสะอาดซ่อมได้ง่ายกว่ารอยที่ฝุ่นเข้าไปแล้ว การป้องกันสำคัญกว่าการซ่อม เก็บกีตาร์ในเคสเมื่อไม่ได้เล่น ใช้ตัวเพิ่มความชื้นสำหรับเคสกีตาร์ตามคำแนะนำของผู้ผลิต และไม่วางกีตาร์ไว้หน้าแอร์ หน้าพัดลม หรือใกล้หน้าต่างที่ลมพัดผ่านตลอด
ช่วงอากาศแห้งก็เป็นช่วงเดียวกับที่หลายคนขับรถออกไปรับลมเย็นปลายปีที่นครนายก ถ้าพากีตาร์ไปด้วย อย่าทิ้งไว้ในรถที่จอดตากแดดหรือเปิดแอร์เป่าตรงๆ เป็นเวลานาน เรื่องดูแลคอและสายเมื่อพากีตาร์ขึ้นรถไปไกลในวันที่ร้อนสลับเย็นอธิบายไว้ละเอียดกว่า
อาการที่ควรให้ช่างดูแทนการลงมือเอง คือรอยร้าวบนไม้ทุกจุด เฟรตที่ยื่นจนต้องตะไบขอบหรือหลุดลอย และสายที่ยังบอดอยู่แม้อากาศกลับมาปกติแล้ว ส่วนงานเช็ดทำความสะอาดและการเก็บเครื่องให้ถูกที่ เจ้าของกีตาร์ทำเองได้ทุกวัน