MusicMastersShop

สายสะพายกีตาร์และเบส ความกว้าง วัสดุ และความยาวที่ช่วยให้ไหล่ไม่ล้า

สายสะพายกีตาร์และเบส ความกว้าง วัสดุ และความยาวที่ช่วยให้ไหล่ไม่ล้า
ที่มา: Wikimedia Commons

ยืนเล่นเบสครบหนึ่งชั่วโมง พอปลดสายสะพายออก ไหล่ซ้ายยังรู้สึกเหมือนมีอะไรกดอยู่ มีรอยแดงเป็นเส้นตามแนวสาย และคอด้านข้างตึง หลายคนคิดว่าเป็นเรื่องปกติของการเล่นเครื่องหนัก แต่ส่วนหนึ่งมาจากสายสะพายเส้นบางที่ติดมากับเครื่องตั้งแต่วันแรก

สายสะพายคือจุดเดียวที่น้ำหนักทั้งหมดของเครื่องส่งผ่านลงสู่ร่างกาย ยิ่งสายกว้าง น้ำหนักยิ่งกระจายออกไปบนพื้นที่มากขึ้น แรงกดต่อจุดก็น้อยลง เบสและกีตาร์ตัวทึบที่หนักจึงต้องการสายกว้างกว่ากีตาร์โปร่งตัวเบา ถ้ากำลังเลือกระหว่างเบสสี่สายกับห้าสาย น้ำหนักที่ต่างกันก็เป็นอีกปัจจัยที่ควรคิดถึง ดูรายละเอียดในเรื่องเบสสี่สายเทียบห้าสาย

เทียบวัสดุสายสะพาย

วัสดุความรู้สึกบนไหล่เหมาะกับข้อควรดู
หนังแข็งในช่วงแรก แล้วค่อยนุ่มและเข้ารูปไหล่ ผิวหนังด้านในช่วยกันลื่นได้ดีเครื่องหนัก คนที่ยืนเล่นนานน้ำหนักสายเองมาก ไม่ชอบความชื้น ต้องดูความหนาและเนื้อหนังตรงรูร้อยหมุด
ผ้าทอนุ่ม ระบายอากาศ ไม่ร้อนกีตาร์โปร่ง เครื่องน้ำหนักปานกลางบางแบบลื่นบนเสื้อผ้า เครื่องที่หัวหนักอาจไหลลง ต้องดูความแน่นของตะเข็บ
ไนลอนเบาและบาง ถ้าสายแคบจะบาดไหล่เมื่อเล่นนานเครื่องเบา ใช้งานระยะสั้น สายสำรองลื่นที่สุดในกลุ่มนี้ ปลายสายที่เป็นหนังเทียมบางแบบฉีกง่าย
มีแผ่นรองไหล่นุ่มที่สุด แรงกดกระจายดีมากเบส กีตาร์ตัวทึบหนัก คนที่มีปัญหาไหล่แผ่นรองที่หนามากอาจเลื่อนตำแหน่งเวลาขยับตัว ให้ดูว่าผิวด้านล่างกันลื่นไหม

สายผ้าทอที่มีลวดลายแบบไทยหรือลายพื้นถิ่นเป็นที่นิยมในหมู่นักดนตรีที่อยากได้สายที่มีเอกลักษณ์ ใครชอบงานผ้าทอแบบนี้ ลองไปดูงานทอผ้าไหมยกดอกอันเป็นเอกลักษณ์ของลำพูนถึงแหล่ง จะเห็นว่างานทอมือแต่ละผืนใช้เวลาและฝีมือมากแค่ไหน

ความยาว: ให้มือซ้ายไม่ต้องหักข้อ

ความยาวที่เหมาะคือความยาวที่มือซ้ายเอื้อมถึงเฟรตต้นๆ ได้โดยข้อมือไม่ต้องพับเข้ามาก และมือขวาดีดได้โดยไม่ต้องยกไหล่ สายที่ยาวเกินไปอาจดูเท่บนเวที แต่บังคับให้ข้อมือซ้ายงอเป็นมุมแคบตลอดเวลา เมื่อเล่นนานจะเกิดความล้า ส่วนสายที่สั้นเกินไปจะดันข้อศอกขวาให้กางออก

วิธีตั้งแบบง่าย คือนั่งเล่นในท่าที่สบายก่อน จดจำตำแหน่งของเครื่องเทียบกับลำตัว แล้วปรับสายสะพายให้เครื่องอยู่ในตำแหน่งใกล้เคียงกันเมื่อยืนขึ้น ความต่างระหว่างท่านั่งกับท่ายืนยิ่งน้อย การซ้อมที่บ้านกับการเล่นจริงบนเวทีก็ยิ่งต่อเนื่องกัน

ไหล่ที่ล้าจากการเล่นมักมาพร้อมกับการขนอุปกรณ์หนักก่อนและหลังงาน ซึ่งเป็นอีกเรื่องที่ควรดูแล อ่านวิธีจัดของและยกแอมป์หรือกลองให้หลังปลอดภัยได้

ตัวล็อกกันหลุด และหมุดสายสะพาย

เครื่องหลุดจากสายสะพายกลางเพลงเกิดได้จริง และเครื่องที่ตกลงพื้นมักเสียหายที่หัวหรือคอ สาเหตุหลักคือรูที่ปลายสายหนังขยายตัวจนหลวม หรือหมุดสายสะพายบนตัวเครื่องคลอน

สายสะพายที่ใช้มานานก็สะสมเหงื่อและคราบไม่ต่างจากกระเป๋า วิธีทำความสะอาดสายสะพายและกระเป๋าผ้าโดยไม่ทำลายฟองน้ำช่วยให้ใช้ได้นานขึ้น

ก่อนจ่ายเงินซื้อเส้นไหนก็ตาม ให้เอาเครื่องของตัวเองไปด้วย สะพายแล้วยืนเล่นสักพักในร้าน สายที่ดูดีบนราวแขวนอาจรู้สึกต่างไปมากเมื่อแบกน้ำหนักจริงของเครื่องเรา