MusicMastersShop

เมโทรนอมไม่ได้มีไว้แค่ซ้อมเร็ว ใช้อย่างไรให้จังหวะนิ่งขึ้นจริง

เมโทรนอมไม่ได้มีไว้แค่ซ้อมเร็ว ใช้อย่างไรให้จังหวะนิ่งขึ้นจริง
ที่มา: Wikimedia Commons

เมโทรนอมมักถูกเก็บไว้ในลิ้นชักตั้งแต่วันที่เราเริ่มเล่นเพลงได้ครบเพลง เหมือนเป็นเครื่องช่วยเดินสำหรับมือใหม่ที่พอเดินเป็นแล้วก็ไม่ต้องใช้ แต่ถ้าถามมือกลองหรือมือเบสที่เล่นอัดเสียงเป็นงาน จะพบว่าหลายคนยังซ้อมกับคลิกแทบทุกวัน และใช้มันซับซ้อนกว่าที่มือใหม่ใช้มาก

ความต่างอยู่ที่ว่ามือใหม่ใช้เมโทรนอมเพื่อ “ตามให้ทัน” ส่วนคนที่เล่นมานานใช้มันเพื่อ “ฟังว่าตัวเองคลาดไปตรงไหน” ข้างล่างคือวิธีใช้แบบหลัง

ช้าลงก่อนแล้วค่อยไล่ขึ้น

กับดักที่พบได้ตลอดคือตั้งความเร็วไว้เท่ากับในเพลงตั้งแต่แรก แล้วซ้อมผิดซ้ำจนนิ้วจำความผิดนั้นไปด้วย ลองลดความเร็วลงจนเล่นท่อนที่ยากได้สะอาดทุกโน้ตโดยไม่ต้องเกร็ง แม้จะช้าจนรู้สึกน่าเบื่อก็ตาม

พอเล่นได้นิ่งหลายรอบติดกันแล้วค่อยเพิ่มความเร็วทีละขั้นเล็กๆ ถ้าขั้นไหนเริ่มหลุด ให้ถอยกลับไปความเร็วก่อนหน้า ไม่มีตัวเลขที่ถูกต้องตายตัว ความเร็วเริ่มต้นที่ดีคือความเร็วที่คุณเล่นแม่นได้ในวันนั้น

การคุมความเร็วให้นิ่งสำคัญกว่าการเร็ว เหมือนกับคนที่เพิ่ง ลงสนามวิ่งหรือปั่นจักรยานรายการแรกที่นครนายก ซึ่งมักได้คำแนะนำว่าให้คุมเพซตั้งแต่ช่วงต้น ไม่ใช่ออกตัวแรงแล้วหมดแรงกลางทาง เพลงก็เช่นกัน ท่อนแรกที่เร่งเกินจะทำให้ท่อนท้ายพัง

ให้คลิกเหลือแค่จังหวะสองกับสี่

พอซ้อมกับคลิกทุกจังหวะได้คล่องแล้ว ลองเปลี่ยนให้เมโทรนอมดังเฉพาะจังหวะที่สองและสี่ของห้อง ซึ่งเป็นตำแหน่งที่สแนร์มักตีในเพลงป๊อปและร็อก ส่วนจังหวะหนึ่งและสามให้เรานับเองในใจ

วิธีที่ง่ายคือตั้งความเร็วของเมโทรนอมเหลือครึ่งหนึ่ง แล้วคิดว่าคลิกแต่ละครั้งคือจังหวะสองและสี่ ตอนแรกจะรู้สึกเหมือนจับจังหวะผิดด้าน แต่เมื่อชินแล้วจะรู้สึกถึงแรงเหวี่ยงของเพลงมากขึ้น และเริ่มฟังออกว่ามือเราชอบรีบหรือชอบลาก

แบ่งจังหวะให้ละเอียดขึ้นในหัว

เมโทรนอมบอกแค่จังหวะหลัก แต่โน้ตที่เราเล่นส่วนใหญ่อยู่ระหว่างคลิก ลองซ้อมโดยนับแบ่งในใจ เช่น นับสองครั้งต่อหนึ่งคลิก แล้วเปลี่ยนเป็นสามและสี่ครั้ง เครื่องเมโทรนอมหรือแอปหลายแบบตั้งให้มีเสียงย่อยระหว่างคลิกได้ ช่วยในช่วงแรก

มือกลองจะคุ้นกับการฝึกแบบนี้อยู่แล้ว เพราะ แบบฝึกมือพื้นฐานที่สืบทอดมาจากกลองเดินแถว แทบทั้งหมดเป็นการซอยโน้ตให้เท่ากันบนคลิก ส่วนมือกีตาร์และมือเบสเอาวิธีเดียวกันไปใช้กับการดีดเกาหรือการเล่นโน้ตตัวสั้นได้ทันที

ปิดเสียงคลิกเป็นบางห้อง แล้วฟังว่ากลับมาตรงไหม

นี่คือการทดสอบที่ตรงที่สุดว่าจังหวะในตัวเรานิ่งแค่ไหน เมโทรนอมบางเครื่องตั้งให้ดังสองห้องแล้วเงียบสองห้องได้ ถ้าไม่มีก็ใช้วิธีลดเสียงเองระหว่างเล่น

ระหว่างช่วงที่เงียบ ให้เล่นต่อไปตามปกติ พอคลิกกลับมาให้ฟังว่าเรายังตรงกับมันหรือเปล่า ถ้าเร็วกว่าแปลว่ามีแนวโน้มรีบ ถ้าช้ากว่าแปลว่าชอบลาก เมื่อทำได้ดีแล้ว ค่อยเพิ่มช่วงที่เงียบให้ยาวขึ้น

อัดตัวเองไว้ฟังทีหลัง เพราะตอนเล่นเราได้ยินไม่หมด

ขณะเล่น สมองยุ่งกับนิ้วและโน้ตจนฟังจังหวะได้ไม่ละเอียด การอัดเสียงตอนซ้อมพร้อมคลิกแล้วกลับมาฟังจะเห็นจุดที่หลุดชัดกว่ามาก ใช้มือถือธรรมดาก็พอ ดูวิธีได้จาก การอัดเสียงซ้อมไว้ฟังย้อนด้วยมือถือเครื่องเก่า

เรื่องนี้ใช้กับทุกเครื่อง ไม่ใช่แค่กลอง มือเบสยิ่งต้องนิ่งเพราะเป็นตัวเชื่อมระหว่างกลองกับเครื่องอื่น และถ้ากำลัง ตัดสินใจว่าจะใช้เบสสี่หรือห้าสาย ก็ควรรู้ว่าไม่ว่าจะเลือกแบบไหน เบสที่จังหวะนิ่งมีผลกับวงมากกว่าจำนวนสาย ส่วนเมโทรนอมที่อยู่ในมือถือก็ใช้ได้ดีพอ ขอแค่เสียงชัดและตั้งค่าได้ตามที่ต้องการ

เลือกเพลงที่เล่นได้ครบแล้วมาหนึ่งเพลง ตั้งคลิกให้ดังสองห้องและเงียบสองห้องสลับกันไปจนจบเพลง แล้วสังเกตว่าทุกครั้งที่คลิกกลับมา คุณยังยืนอยู่ตรงจังหวะเดียวกับมันหรือเปล่า