นัดดูกีตาร์มือสองกับผู้ขาย เช็กคอ เฟรต และระบบไฟในเวลาไม่นาน
21 กันยายน 2569

คนที่ซื้อขายกีตาร์มือสองบ่อยๆ มีท่าประจำอยู่ท่าหนึ่ง พอรับกีตาร์มาถือ เขาจะยกหัวกีตาร์ขึ้นมาระดับสายตา หลับตาข้างหนึ่ง แล้วเล็งไล่ตามขอบฟิงเกอร์บอร์ดจากหัวลงไปหาตัว เหมือนช่างไม้เล็งไม้บรรทัดว่าตรงหรือคด ท่านี้ใช้เวลาไม่กี่วินาที แต่บอกได้มากว่าคอตัวนั้นตรง แอ่น หรือบิด
เวลานัดดูของกับผู้ขาย เรามักมีเวลาไม่มาก และมักเกรงใจจนไม่กล้าลองให้ละเอียด เช็กลิสต์ด้านล่างจึงเรียงตามลำดับที่ทำได้จริงหน้างาน เริ่มจากสิ่งที่ดูด้วยตา ต่อด้วยการลองเล่นแบบไม่เสียบไฟ แล้วจบที่ระบบไฟฟ้า
ก่อนออกจากบ้าน
พกของไปเองสามสี่อย่าง ได้แก่ สายแจ็คที่รู้ว่าใช้งานได้ จูนเนอร์แบบหนีบ ไฟฉายเล็กหรือไฟจากมือถือ และผ้าเช็ดมือ ถ้าเป็นไปได้ให้นัดในร้านดนตรีหรือห้องซ้อมที่มีแอมป์ให้ลอง หรืออย่างน้อยเป็นที่สาธารณะที่มีคนพลุกพล่าน
ถ้าเจอประกาศขายจากโพสต์ในโซเชียล ควรเช็กสัญญาณที่บอกว่าผู้ขายอาจเป็นมิจฉาชีพตั้งแต่ก่อนนัด และไม่โอนมัดจำก่อนได้เห็นของจริง อีกข้อที่ช่วยได้คือรู้ให้ชัดก่อนว่าตัวเองต้องการตัวไม้ ปิ๊กอัพ และสเกลคอแบบไหนให้เข้ากับแนวที่เล่น จะได้ไม่หลงไปกับสีสวยหรือคำโฆษณาของผู้ขาย
ถ้าผู้ขายอยู่ต่างจังหวัด เช่น ชุมพร ลองนัดในตัวเมืองช่วงเช้า ดูของเสร็จก็ยังเหลือเวลาไว้เดินเล่นในตัวเมืองชุมพรสักครึ่งวัน ไม่ต้องรีบตัดสินใจเพราะกลัวเสียเที่ยว
มองด้วยตา
- เล็งคอจากหัวลงไปหาตัว คอที่แอ่นลงเล็กน้อยตรงกลางถือว่าปกติ แต่ถ้าเห็นขอบฟิงเกอร์บอร์ดด้านหนึ่งบิดไม่ขนานกับอีกด้าน คือสัญญาณว่าคอบิดเป็นเกลียว ซึ่งแก้ยาก
- ดูรอยร้าวรอบหัวกีตาร์และรอยต่อคอกับตัว ใช้ไฟส่องตรงคอใต้หัวกีตาร์ และรอบจุดที่คอยึดกับบอดี้ รอยที่เคยซ่อมมาแล้วไม่ได้แปลว่าห้ามซื้อ แต่ผู้ขายต้องบอกให้รู้ก่อน
- ส่องเฟรตหาร่องสึก เฟรตช่วงต้นคอที่ถูกกดบ่อยมักสึกเป็นร่องใต้สายแต่ละเส้น ร่องตื้นยังเล่นได้ ร่องลึกจะทำให้เสียงบอดและต้องเสียค่าทำเฟรตตามมา
- รูดมือตามข้างคอ ถ้าขอบเฟรตยื่นคมบาดมือ แปลว่าไม้หดและควรให้ช่างเก็บขอบ ไม่ใช่เรื่องใหญ่ แต่เป็นข้อมูลไว้ต่อรอง
- ลองหมุนลูกบิดทุกตัวและดูชิ้นส่วน ลูกบิดต้องหมุนลื่น ไม่โยก สังเกตรอยรูสกรูเก่าหรือชิ้นส่วนที่ดูไม่เข้ากับตัวเครื่อง แล้วถามตรงๆ ว่าเปลี่ยนอะไรไปบ้าง ส่วนเบอร์ซีเรียลก็จดไว้ไปค้นต่อได้ว่าตรงกับยุคและรุ่นที่ผู้ขายอ้างหรือไม่
ลองเล่นแบบไม่เสียบแอมป์
จูนให้ตรงด้วยจูนเนอร์ที่พกไปก่อน แล้วค่อยเริ่ม
- ไล่กดทุกเฟรตทุกสาย ไม่ต้องเล่นเพลง แค่กดทีละช่องแล้วดีด ฟังว่ามีช่องไหนเสียงบอด เสียงซ่า หรือดับเร็วกว่าช่องข้างๆ ผิดปกติ
- ดันสายช่วงปลายคอ ลองเบนด์สายเส้นเล็กในตำแหน่งสูงๆ ถ้าเสียงขาดหายกลางทาง อาจเป็นเพราะเฟรตไม่เสมอกันหรือคอโก่งไม่พอดี
- สังเกตว่าเล่นสบายมือไหม สายสูงจนกดเมื่อย หรือต่ำจนแตะเฟรต เป็นเรื่องที่ปรับได้ ลองอ่านขอบเขตของการปรับความสูงสายและคอด้วยตัวเองไว้ก่อน จะได้รู้ว่าอาการแบบไหนแก้เองได้ แบบไหนต้องพึ่งช่าง
- ฟังเสียงโปร่งและเช็กบริดจ์ กีตาร์ไฟฟ้าที่ดีดโดยไม่เสียบแอมป์ก็ยังควรมีเสียงก้องยาวพอสมควร ถ้ามีคันโยก ลองกดแล้วปล่อย ดูว่าเสียงกลับมาตรงคีย์เดิมหรือเพี้ยนไป
เสียบแอมป์แล้ว
- หมุนปุ่มวอลุ่มและโทนทุกปุ่ม หมุนจากต่ำสุดไปสูงสุดช้าๆ ระหว่างดีดค้างไว้ ฟังว่ามีเสียงแกรกหรือเสียงขาดเป็นช่วงหรือเปล่า เสียงแกรกเล็กน้อยมักแก้ได้ด้วยการทำความสะอาด
- สลับสวิตช์ปิ๊กอัพครบทุกตำแหน่ง ทุกตำแหน่งต้องมีเสียง และเสียงต้องเปลี่ยนไปตามที่ควร ถ้าตำแหน่งไหนเงียบหรือเบาผิดปกติ ให้ถามผู้ขาย
- ขยับแจ็คเบาๆ ขณะเล่น ถ้าเสียงหายหรือแตกเป็นพักๆ แปลว่าแจ็คหลวมหรือสายภายในเริ่มมีปัญหา
- ฟังเสียงฮัมตอนไม่ได้เล่น ปิ๊กอัพบางแบบมีเสียงฮัมเบาๆ เป็นปกติ แต่ถ้าดังมากจนกลบเสียงเล่น หรือเงียบลงทันทีเมื่อเอามือแตะสาย อาจเป็นเรื่องสายกราวด์ภายใน
จุดไหนต่อรองได้ จุดไหนควรวางคืน
อาการที่ใช้เป็นเหตุผลต่อรองได้ คือสิ่งที่ช่างแก้ได้ตามปกติ เช่น เฟรตสึกไม่ลึก ขอบเฟรตยื่น ปุ่มมีเสียงแกรก ความสูงสายไม่พอดี หรือลูกบิดหลวม แจ้งผู้ขายตรงๆ ว่าเจออะไร แล้วคุยกันด้วยเหตุผลว่าต้องเสียค่าทำเพิ่มอีกเท่าไร
ส่วนอาการที่ควรวางกีตาร์คืนอย่างสุภาพ คือคอบิดเป็นเกลียว รอยร้าวที่หัวหรือรอยต่อคอที่ยังไม่ได้ซ่อม ผู้ขายบอกว่าปรับคอจนสุดแล้วแต่ยังโก่งอยู่ ระบบไฟเงียบทั้งระบบแต่ไม่ยอมให้ลองกับแอมป์ หรือผู้ขายเร่งให้รีบตัดสินใจ ถ้าเจอข้อใดข้อหนึ่งในกลุ่มนี้ ต่อให้ลดราคาให้มากแค่ไหน ก็มักไม่คุ้มกับเวลาและเงินที่ต้องเสียตามมา