MusicMastersShop

เกษียณแล้วอยากเริ่มเล่นดนตรี เลือกเครื่องที่เข้ากับมือ หู และเวลา

เกษียณแล้วอยากเริ่มเล่นดนตรี เลือกเครื่องที่เข้ากับมือ หู และเวลา
ที่มา: Wikimedia Commons

ถ้าคุณเพิ่งเกษียณ หรือเพิ่งมีเวลาว่างเป็นของตัวเองหลังจากทำงานมาทั้งชีวิต และไม่เคยจับเครื่องดนตรีจริงจังมาก่อนเลย เนื้อหาต่อจากนี้ตั้งใจเขียนถึงคุณโดยตรง ไม่ต้องอ่านโน้ตเป็น ไม่ต้องมีพื้นฐานใดๆ ขอแค่มีความอยากลอง

คำถามแรกที่คนวัยนี้มักถามคือ “เล่นเครื่องอะไรดี” คำตอบที่ดีไม่ได้มาจากเครื่องไหนดังที่สุด แต่มาจากการดูว่าร่างกาย สายตา หู และไลฟ์สไตล์ของเราตอนนี้เป็นอย่างไร แล้วเลือกเครื่องที่เข้ากับสิ่งเหล่านั้น

นิ้วและข้อ: เลือกเครื่องที่ไม่ต้องออกแรงกดมาก

หลายคนเริ่มรู้สึกว่านิ้วไม่ยืดหยุ่นเหมือนเดิม หรือข้อนิ้วฝืดตอนเช้า เครื่องที่ต้องกดสายเหล็กแรงๆ หรือกางนิ้วกว้างมากอาจทำให้ท้อตั้งแต่สัปดาห์แรก

อูคูเลเล่ เป็นตัวเลือกที่คนจำนวนมากเริ่มต้นได้สบาย ตัวเล็ก น้ำหนักเบา สายไนลอนนิ่มกดง่ายกว่าสายเหล็ก และคอร์ดพื้นฐานใช้นิ้วไม่มาก ส่วน กีตาร์คลาสสิกสายไนลอน ก็นุ่มนิ้วกว่ากีตาร์โปร่งสายเหล็ก แต่ตัวใหญ่กว่าและคอร์ดซับซ้อนกว่า ถ้ากำลังชั่งใจระหว่างสองแบบนี้ ลองอ่านเรื่องขนาด สาย และความยากง่ายของอูคูเลเล่เมื่อเทียบกับกีตาร์โปร่งประกอบ

คีย์บอร์ดหรือเปียโนไฟฟ้า ไม่ต้องกดสาย แค่วางนิ้วลงบนลิ่ม เหมาะกับคนที่ข้อนิ้วไม่ค่อยถนัดเรื่องแรงกด และเริ่มจากการเล่นทำนองด้วยมือเดียวก่อนได้ ส่วน เครื่องเพอร์คัชชันเล็กๆ อย่างเชคเกอร์หรือกลองมือขนาดเล็ก ใช้มือทั้งมือมากกว่านิ้ว เหมาะกับคนที่อยากสนุกกับจังหวะโดยไม่ต้องจำคอร์ด

ไม่ว่าเลือกเครื่องไหน การซ้อมสั้นๆ แต่บ่อยครั้งดีกว่านั่งยาวๆ ในวันเดียว ให้ร่างกายค่อยๆ ปรับตัว และหยุดพักเมื่อเริ่มรู้สึกเมื่อย

สายตาอ่านโน้ต: เครื่องที่ไม่ต้องจ้องตัวเล็กๆ ตลอด

ใครที่ต้องใช้แว่นอ่านหนังสือ การจ้องโน้ตเพลงตัวเล็กบนกระดาษอาจเหนื่อยกว่าการเล่นเสียอีก ข่าวดีคือเครื่องหลายชนิดเริ่มต้นได้โดยไม่ต้องอ่านโน้ตสากลเลย

อูคูเลเล่และกีตาร์ใช้แผนภาพคอร์ดที่เป็นภาพตำแหน่งนิ้ว ขยายใหญ่บนแท็บเล็ตหรือพิมพ์ตัวโตแปะผนังได้ง่าย คีย์บอร์ดบางรุ่นมีไฟหรือหน้าจอช่วยบอกตำแหน่ง และครูหลายท่านสอนแบบเลียนแบบด้วยการฟังและดูมือ ไม่ต้องดูโน้ตเป็นหลัก

ถ้าจะใช้โน้ต ขอให้ครูหรือคนในบ้านช่วยพิมพ์ตัวใหญ่ และจัดแสงให้ส่องจากด้านข้าง ไม่สะท้อนเข้าตา ขาตั้งโน้ตที่ปรับความสูงให้อยู่ระดับสายตาช่วยลดการก้มคอได้มาก

การได้ยิน: เครื่องที่เสียงชัดแต่ปรับระดับได้

บางคนการได้ยินเปลี่ยนไปตามวัย ฟังเสียงแหลมได้น้อยลง หรือเสียงดังมากๆ ทำให้รู้สึกอึดอัด เครื่องที่ปรับระดับเสียงได้จึงช่วยได้มาก

คีย์บอร์ดเปิดเสียงเบาหรือดังได้ตามต้องการ และเสียบหูฟังได้ เหมาะกับการซ้อมในบ้านที่มีคนอื่นอยู่ด้วย คนที่สนใจทางนี้ลองดูแนวทางเลือกคีย์บอร์ดหรือเปียโนไฟฟ้าตัวแรกก่อนตัดสินใจ อูคูเลเล่เสียงไม่ดังมาก ไม่รบกวนเพื่อนบ้าน ส่วนขลุ่ยไทยเสียงใส ได้ฝึกการหายใจไปในตัว และเป็นเครื่องที่หลายคนคุ้นเสียงมาตั้งแต่เด็ก ถ้าสนใจ ลองเริ่มจากการฝึกลมและวางนิ้วให้ขลุ่ยไทยมีเสียง ซึ่งไม่ยากอย่างที่หลายคนคิด

ถ้าใช้เครื่องช่วยฟังอยู่ ลองบอกครูหรือร้านเครื่องดนตรีตรงๆ เพื่อทดลองเสียงหลายแบบดูว่าแบบไหนฟังสบายที่สุด และถ้าไปเล่นในวงที่มีกลองหรือเครื่องเสียงดัง ควรใช้ที่อุดหูสำหรับนักดนตรีเพื่อถนอมหู

อยากเล่นคนเดียวหรือเล่นกับกลุ่ม

นี่อาจเป็นคำถามที่สำคัญที่สุด เพราะเป็นตัวกำหนดว่าเราจะเล่นไปได้นานแค่ไหน

คนที่ชอบความสงบ อยากนั่งเล่นเพลงที่ชอบตอนเช้าหรือก่อนนอน คีย์บอร์ดและกีตาร์คลาสสิกให้ความรู้สึกครบในตัวเอง เล่นทั้งทำนองและคอร์ดได้คนเดียว การเรียนเดี่ยวกับครูช่วยให้ไปตามจังหวะของตัวเองได้เต็มที่

คนที่ชอบเจอเพื่อน อูคูเลเล่ เครื่องเพอร์คัชชัน และขลุ่ยเข้ากลุ่มได้ง่าย หลายชุมชนมีกลุ่มเล่นดนตรีหรือชั้นเรียนสำหรับผู้ใหญ่ที่เปิดรับมือใหม่ การเรียนเป็นกลุ่มมักสนุกกว่าและมีแรงจูงใจให้มาซ้อมต่อ ลองถามหน่วยงานในท้องถิ่น ศูนย์ผู้สูงอายุ หรือโรงเรียนดนตรีใกล้บ้านว่ามีกิจกรรมแบบนี้หรือไม่

ดนตรียังเป็นกิจกรรมที่พกไปไหนมาไหนได้ อูคูเลเล่ตัวเล็กใส่กระเป๋าเดินทางได้สบาย ลูกหลานที่วางแผนทริปกระบี่แบบเดินทางสบายๆ สำหรับคนวัยเกษียณ อาจชวนกันนั่งเล่นเพลงง่ายๆ ริมทะเลตอนเย็นด้วยกันก็ได้ เป็นช่วงเวลาที่หลายครอบครัวจำได้นาน

ไม่ว่าเลือกเครื่องไหน ถ้ามีโรคประจำตัวหรือข้อจำกัดด้านร่างกาย ควรบอกครูให้รู้ตั้งแต่ครั้งแรก ครูที่ดีจะปรับท่าทาง เวลาเรียน และเพลงให้เหมาะกับเรา

การเริ่มเล่นดนตรีในวัยนี้ไม่ได้มีเส้นชัยให้ต้องรีบไปถึง ค่อยๆ เล่นเพลงแรกให้จบได้สักเพลงก็เป็นความสุขที่เป็นของเราเต็มๆ แล้ว