MusicMastersShop

เล่นคลอให้นักร้องให้เสียงไม่แย่งกัน บทบาทของกีตาร์และคีย์บอร์ดในเพลง

เล่นคลอให้นักร้องให้เสียงไม่แย่งกัน บทบาทของกีตาร์และคีย์บอร์ดในเพลง
ที่มา: Wikimedia Commons

บนจานข้าวมื้อหนึ่ง จานหลักอาจเป็นปลาทอดหรือแกงที่ทุกคนตั้งตารอ แต่ถ้าไม่มีผักเครื่องเคียง น้ำจิ้ม หรือข้าวสวยที่หุงพอดี มื้อนั้นก็ไม่ครบ เครื่องเคียงที่ดีไม่ได้แย่งรสจานหลัก มันช่วยให้จานหลักอร่อยขึ้น ภาพที่ชัดมากคือจานผักสดเต็มจานที่วางคู่กับอาหารเวียดนามในร้านแถบมุกดาหาร ไม่มีใครสั่งร้านเพราะผักจานนั้น แต่ถ้าวันไหนไม่มี ทุกคนจะรู้สึกทันที

การเล่นคลอให้นักร้องก็เป็นงานแบบเดียวกัน เสียงร้องคือจานหลัก กีตาร์และคีย์บอร์ดคือเครื่องเคียง ปัญหาที่เจอในวงมือสมัครเล่นแทบทุกวง คือเครื่องดนตรีทุกชิ้นอยากเป็นจานหลักพร้อมกัน ผลคือเสียงร้องจมหาย นักร้องต้องตะโกนแข่ง และคนฟังจับเนื้อเพลงไม่ได้ ทั้งที่แต่ละคนเล่นถูกทุกโน้ต

หลักการที่ 1: ช่วงเสียงที่ทับกัน

เสียงร้องของคนส่วนใหญ่อยู่ในช่วงกลาง ซึ่งเป็นช่วงเดียวกับที่กีตาร์ตีคอร์ดตำแหน่งปกติและมือขวาของคีย์บอร์ดชอบเล่นอยู่ เมื่อหลายเสียงอัดแน่นอยู่ในช่วงเดียวกัน หูคนฟังจะแยกไม่ออกว่าอะไรคืออะไร เหมือนคนหลายคนพูดพร้อมกันด้วยเสียงสูงต่ำระดับเดียวกัน

ทางแก้คือการเว้นช่วงความถี่ให้เสียงร้อง เครื่องดนตรีที่คลออาจเลือกเล่นให้สูงกว่าหรือต่ำกว่าช่วงที่นักร้องใช้ เช่น เล่นคอร์ดในรูปแบบที่อยู่สูงขึ้นไปบนคอกีตาร์ หรือเล่นคอร์ดบนคีย์บอร์ดในช่วงที่ต่ำลงมาเล็กน้อย ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนคอร์ด แค่เปลี่ยนตำแหน่งและการเรียงโน้ตในคอร์ด หรือที่เรียกว่าอินเวอร์ชัน ก็ช่วยได้มาก

อีกเรื่องที่เกี่ยวข้อง คือคีย์ของเพลงต้องเหมาะกับเสียงนักร้องตั้งแต่แรก ถ้าคีย์สูงหรือต่ำเกินไป นักร้องจะต้องเค้นเสียงจนไปชนกับเครื่องดนตรีมากขึ้น สำหรับมือกีตาร์ การเลื่อนคีย์ตามนักร้องด้วยคาโป้เป็นวิธีที่ทำได้เร็วและรักษารูปคอร์ดเดิมไว้ได้

หลักการที่ 2: จังหวะที่เว้นที่ให้เสียงร้อง

นอกจากความสูงต่ำของเสียง ความหนาแน่นของโน้ตก็สำคัญไม่แพ้กัน ถ้าเครื่องคลอเล่นถี่และเต็มตลอดเวลา เสียงร้องจะไม่มีที่หายใจ หลักง่ายๆ คือ เมื่อนักร้องร้อง เครื่องคลอเล่นน้อยลง เมื่อนักร้องหยุด เครื่องคลอเติมเข้าไปได้

ลองสังเกตเพลงที่เรียบเรียงมาดีๆ จะเห็นว่าลูกเล่นของกีตาร์หรือคีย์บอร์ดมักโผล่มาตอนท้ายประโยคร้อง ตอนที่นักร้องหยุดหายใจ หรือในช่วงระหว่างท่อน ไม่ใช่ตรงกลางคำร้อง การเติมแบบนี้คล้ายการตอบรับในบทสนทนา ฟังอีกฝ่ายพูดจบก่อนแล้วค่อยพูด

สิ่งที่ต้องฝึกจึงเป็นการฟังนักร้องเป็นหลัก ไม่ใช่ฟังตัวเอง ถ้านักร้องยืดคำ ลากเสียง หรือร้องช้าลงเล็กน้อยตามอารมณ์ เครื่องคลอต้องตามไป ไม่ใช่ลากนักร้องให้มาตามจังหวะของเรา

ใช้จริงกับกีตาร์

สำหรับงานเล่นอะคูสติกในพื้นที่เล็ก ระดับเสียงโดยรวมยิ่งต้องคุม เรื่องอุปกรณ์น้อยชิ้นและระดับเสียงที่ลูกค้าในร้านกาแฟยังคุยกันได้อธิบายด้านนี้ไว้

ใช้จริงกับคีย์บอร์ด

ซ้อมรอบหน้า หยิบเพลงประจำของวงมาสักเพลง แล้วคลอโดยตั้งใจตัดโน้ตของตัวเองออกครึ่งหนึ่งในทุกช่วงที่มีเสียงร้อง จากนั้นอัดเสียงไว้ฟังเทียบกับแบบเดิม ส่วนใหญ่จะแปลกใจว่าเล่นน้อยลงแล้ววงกลับฟังเต็มขึ้น