MusicMastersShop

พากีตาร์ขึ้นรถเดินทางไกล อากาศร้อนเย็นสลับกัน ดูแลคอและสายอย่างไร

พากีตาร์ขึ้นรถเดินทางไกล อากาศร้อนเย็นสลับกัน ดูแลคอและสายอย่างไร
ที่มา: Wikimedia Commons

รถเพิ่งลงจากเขามาจอดหน้าที่พัก เปิดเคสออกมาเตรียมเล่นตอนเย็น ดีดสายแรกก็รู้เลยว่าเพี้ยน ไล่ไปทีละเส้นเพี้ยนทุกเส้น บางเส้นต่ำลงจนเหมือนคนละคีย์ ทั้งที่ก่อนออกเดินทางจูนไว้เรียบร้อย ไม่มีใครทำเคสตก และกีตาร์ก็ไม่ได้ชนอะไร

นี่คือเรื่องปกติของเครื่องไม้ที่ต้องเดินทางผ่านอุณหภูมิและความชื้นที่เปลี่ยนเร็ว ไม้กับโลหะตอบสนองต่ออากาศไม่เท่ากัน อาการที่ออกมาจึงมีหลายแบบ ลองแยกดูทีละอาการ

อาการที่ 1: สายเพี้ยนทุกเส้นหลังถึงที่หมาย

สาเหตุ สายโลหะยืดและหดตามอุณหภูมิ เมื่ออากาศเย็นลง สายจะหดและตึงขึ้น พออุ่นขึ้นก็คลายลง ขณะเดียวกันไม้ของคอและตัวกีตาร์ก็ปรับตัวตามความชื้นช้ากว่าสาย ความสัมพันธ์ระหว่างสองส่วนนี้ทำให้ระดับเสียงเลื่อนไปหมด

วิธีแก้

ตัวอย่างที่เห็นภาพง่าย คือ ช่วงที่ขับรถลงจากดอยของจังหวัดน่านซึ่งลมเย็นกว่าในตัวเมืองอยู่มาก เมื่อถึงบ้านควรเปิดเคสทิ้งไว้ให้กีตาร์ปรับอุณหภูมิเข้ากับห้องก่อน แล้วค่อยหยิบจูนเนอร์ขึ้นมา

อาการที่ 2: คอขยับ สายสูงหรือต่ำผิดจากเดิม

สาเหตุ คอกีตาร์เป็นไม้ที่รับแรงดึงของสายอยู่ตลอด เมื่อความชื้นเปลี่ยนเร็ว ไม้อาจพองหรือหดเล็กน้อย ความโค้งของคอจึงเปลี่ยน อาการที่รู้สึกได้คือสายสูงขึ้นจนกดยาก หรือต่ำลงจนมีเสียงซ่าตามเฟรต ช่วงอากาศแห้งจัดอาจเห็นปลายเฟรตยื่นคมออกมาด้วย ซึ่งอธิบายไว้ละเอียดในเรื่องไม้หดตัวและเฟรตยื่นช่วงลมหนาว

วิธีแก้

สำหรับการเดินทางทางอากาศ ซึ่งมีเรื่องการขนส่งและแรงกระแทกเพิ่มเข้ามา ดูแนวทางจัดกล่องและเตรียมเครื่องก่อนขึ้นเครื่องบินแยกไว้อีกเรื่อง

อาการที่ 3: ผิวไม้เป็นฝ้าหรือมีหยดน้ำเกาะ

สาเหตุ เมื่อกีตาร์ที่เย็นจัดถูกนำเข้าสู่อากาศอุ่นและชื้น ไอน้ำในอากาศจะควบแน่นเป็นละอองบนผิวที่เย็นกว่า เหมือนแก้วน้ำแข็งที่มีหยดน้ำเกาะด้านนอก ฝ้านี้เกิดได้ทั้งบนผิวเคลือบ บนเฟรต และบนสาย

วิธีแก้

ทั้งสามอาการส่วนใหญ่คลี่คลายได้ด้วยเวลาและความใจเย็น แต่ถ้าผ่านไปหลายวันแล้วสายยังสูงผิดปกติ มีเสียงซ่าที่ไม่เคยมี เห็นรอยแยกบนไม้ หรือเฟรตยื่นจนบาดมือ ให้นำเครื่องไปให้ช่างตรวจ การหมุนก้านปรับคอเองโดยไม่แน่ใจอาจทำให้เสียหายมากกว่าเดิม