MusicMastersShop

สายขาด ไฟดับ ลืมท่อนกลางเพลง เรื่องไม่คาดคิดบนเวทีที่รับมือได้

สายขาด ไฟดับ ลืมท่อนกลางเพลง เรื่องไม่คาดคิดบนเวทีที่รับมือได้
ที่มา: Wikimedia Commons

เพลงกำลังพุ่งเข้าท่อนฮุก คนดูเริ่มร้องตาม แล้วเสียง “เปาะ” สั้นๆ ก็ดังขึ้นใต้นิ้ว สายเส้นหนึ่งดีดตัวขาดม้วนงอขึ้นมาข้างหัวกีตาร์ คอร์ดที่เคยเต็มกลายเป็นเสียงโหว่ๆ ทั้งที่เพลงยังเหลืออีกครึ่ง

ไม่มีนักดนตรีคนไหนเล่นสดมานานโดยไม่เคยเจอเรื่องแบบนี้ ความต่างอยู่ที่ว่าเตรียมรับมือไว้แค่ไหน และตั้งสติได้เร็วเพียงใด ปัญหาบนเวทีส่วนใหญ่แบ่งได้เป็นสามกลุ่ม

ปัญหาจากอุปกรณ์

สายขาดกลางเพลง

ถ้าเป็นสายเส้นเล็ก มักเล่นต่อจนจบเพลงได้ด้วยการเลี่ยงตำแหน่งที่ใช้สายนั้น ปรับคอร์ดให้เหลือเสียงที่จำเป็น ระหว่างนั้นส่งสายตาหรือสัญญาณมือให้เพื่อนรู้ว่ามีปัญหา หลังจบเพลงค่อยเปลี่ยนเป็นกีตาร์สำรอง ถ้ามี หรือเปลี่ยนสายอย่างรวดเร็ว ในจังหวะที่นักร้องพูดคุยกับคนดูแทน

การมีกีตาร์ตัวที่สองจูนพร้อมไว้บนขาตั้งข้างเวทีช่วยได้มาก ถ้าไม่มี อย่างน้อยควรพกสายสำรองครบชุด ที่ตัดสาย และที่หมุนลูกบิดไว้ในกระเป๋าใบเดียวกันที่เปิดหยิบได้ทันที

เอฟเฟกต์ดับหรือสัญญาณหาย

สาเหตุที่เจอบ่อยคือแบตเตอรี่หมด อะแดปเตอร์หลวม หรือสายแจ็คที่หลุดครึ่งๆ กลางๆ ถ้าเสียงหายทั้งหมด ลองต่อสายจากกีตาร์ตรงเข้าแอมป์ข้ามบอร์ดเอฟเฟกต์ไปก่อน เล่นเสียงเปล่าให้จบเพลงดีกว่าเงียบไปทั้งท่อน คนที่ยังใช้เอฟเฟกต์ไม่กี่ตัว การเข้าใจว่าแต่ละก้อนในชุดเอฟเฟกต์พื้นฐานทำหน้าที่อะไรจะช่วยให้ไล่หาจุดเสียได้เร็วขึ้น และควรพกแบตเตอรี่สำรองไว้เสมอ

ปัญหาจากระบบเสียงและไฟฟ้า

เสียงจี่ เสียงหอน หรือลำโพงดับ

แจ้งคนคุมเสียงหรือผู้ดูแลระบบของสถานที่ทันทีด้วยสัญญาณที่ตกลงกันไว้ ไม่ต้องพยายามหมุนปุ่มบนมิกเซอร์เอง ถ้าเสียงหอนจากไมโครโฟน การถอยห่างจากหน้าลำโพงหรือหันไมค์ออกจากลำโพงมักช่วยได้ทันที ส่วนเสียงจี่ที่เกิดจากสายไฟพันกันหรือปลั๊กหลวม ส่วนใหญ่ป้องกันได้ตั้งแต่ตอนติดตั้ง ด้วยการวางแนวสายแจ็คกับสายไฟให้แยกกันและไม่กองอยู่ตรงทางเดิน

ไฟดับหรือเบรกเกอร์ตัด

นี่เป็นเรื่องของความปลอดภัยก่อนเรื่องการแสดง ห้ามเปิดฝาปลั๊กพ่วง ดึงสาย หรือแก้ระบบไฟฟ้าเองบนเวที ให้ปิดสวิตช์อุปกรณ์ของตัวเอง ถอยห่างจากจุดที่มีปัญหา และรอเจ้าหน้าที่ของสถานที่จัดการ ระหว่างรอ ถ้าสถานการณ์ปลอดภัยพอ นักร้องอาจพูดคุยกับคนดูสั้นๆ หรือวงเล่นเพลงอะคูสติกเบาๆ ได้ แต่ไม่จำเป็นต้องฝืน

ปัญหาจากตัวเราเองและเพื่อนร่วมวง

ลืมท่อน ลืมเนื้อ หรือเข้าผิดจังหวะ

อย่าหยุดเล่น คนดูส่วนใหญ่ไม่รู้ว่าเราหลง ให้เล่นวนท่อนเดิมหรือจับคอร์ดพื้นฐานของเพลงไว้ แล้วมองหาคนในวงที่เป็นแกนหลัก มักเป็นมือกลองหรือมือเบส ฟังว่าเขาอยู่ตรงไหน แล้วกระโดดกลับเข้าที่ส่วนต้นของท่อนถัดไป

ตกลงสัญญาณง่ายๆ ไว้ล่วงหน้า เช่น ยกมือหมายถึงวนท่อนนี้อีกรอบ พยักหน้าหมายถึงไปท่อนต่อ และวางโน้ตย่อหรือลำดับท่อนตัวโตไว้ที่พื้นใกล้เท้า ช่วงหลายสัปดาห์ก่อนงาน การแบ่งรอบซ้อมให้มีช่วงจำลองการเล่นต่อเนื่องทั้งโชว์จะทำให้การกลับเข้าเพลงกลายเป็นเรื่องอัตโนมัติ

เพื่อนพลาดหรืออารมณ์เริ่มขึ้น

ไม่ว่าใครพลาด ห้ามทำหน้าไม่พอใจหรือชี้ตัวกันบนเวที คนดูจับสีหน้าได้เร็วกว่าเสียงที่ผิด ช่วยประคองเพลงไปด้วยกัน แล้วเก็บไว้คุยหลังเลิกงานด้วยน้ำเสียงที่ตั้งใจแก้ปัญหา ไม่ใช่หาคนผิด

เมื่อเจอเรื่องไม่คาดคิด ความเร็วไม่ได้สำคัญเท่าการตั้งสติก่อนลงมือ หลักนี้ใช้ได้กับหลายสถานการณ์นอกเวที อย่างคนที่ขับรถเที่ยวป่าใหญ่ก็ต้องรู้ข้อปฏิบัติเมื่อขับรถสวนช้างป่าบนเส้นทางในอุทยานเขาใหญ่ ซึ่งเน้นให้ใจเย็นและทำตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่อุทยาน มากกว่ารีบตัดสินใจเอง

สามข้อที่ควรติดตัวทุกครั้งก่อนขึ้นเวที